Komedija je oduvek bila jedan od najpopularnijih filmskih pravaca u istoriji kinematografije. Malo stvari može da se poredi sa čistom radošću koju pruža priča koja nasmeje gledaoce od početka do kraja. Ovaj žanr nudi idealan beg od obaveza i obezbeđuje preko potrebno opuštanje nakon napornog dana.
Poslednjih nekoliko decenija bilo je posebno bogato ostvarenjima koja su obeležila industriju zabave širom sveta. Kvalitetna komedija ostaje relevantna i dugo nakon premijere jer dotiče univerzalne ljudske vrednosti. Filmovi koji nas iskreno zasmejavaju postaju sastavni deo kulture, a gledaoci ih često citiraju u svakodnevnom govoru.
U nastavku sledi lista devet najboljih komedija koje pokrivaju potpuno različite stilove humora. Od dela braće Koen do kultnih domaćih ostvarenja, pažljiv izbor obuhvata naslove za svačiji ukus i uzrast.
Zašto su komedije savršen izbor za opuštanje
Čarli Čaplin je tvrdio da je dan bez smeha protraćen dan. On je verovao da je život izbliza tragedija, ali da na duge staze on postaje prava komedija.
Smeh donosi konkretne zdravstvene prednosti koje su naučno dokazane – smanjuje stres, jača imuni sistem i stimuliše endorfine.
| Karakteristika | Komedije | Drame i trileri |
|---|---|---|
| Hormonski efekat | Lučenje endorfina | Povećan kortizol |
| Psihološki ishod | Osećaj lakoće | Mentalna napetost |
| Fokus gledaoca | Zabava i smeh | Analiza i briga |
Gledanje kvalitetnih filmova omogućava trenutni beg od svakodnevnih briga. Za razliku od trilera, ovaj žanr ne ostavlja težak psihološki teret nakon završetka.
1. Veliki Lebovski (1998) – kultni klasik braće Koen
Remek-delo koje su 1998. godine režirali Džoel i Itan Koen prati sudbinu Džefrija Lebovskog, poznatijeg kao „Dude“, kojeg tumači maestralni Džef Bridžis.
Zaplet nastaje kada ga dvojica kriminalaca zamenjuju sa milionerom istog imena, što ga uvlači u bizaran svet kidnapovanja, iznuda i avangardne umetnosti.
Iako je film u početku zaradio skromnih 46 miliona dolara na bioskopskim blagajnama širom sveta, naspram budžeta od 15 miliona, on je vremenom postao pravi fenomen.
Specifična galerija sporednih likova – Volter Sobčak (Džon Gudman) i tihi Doni (Stiv Bušemi) – čini srce ovog ostvarenja.
Rečenica „The Dude abides“ postala je filozofija života za mnoge vjerne pratioce filma.
2. Neki to vole vruće (1959) – najsmešnija komedija ikada
Legendarno ostvarenje Bilija Vajldera i danas važi za vrhunac filmskog humora.
Američki filmski institut proglasio ga je najboljom američkom komedijom svih vremena, a u BBC-jevoj anketi 253 kritičara iz 52 zemlje iz 2017. godine zauzeo je prvo mesto na listi najboljih komedija ikada.
Radnja prati Džoa i Džerija, dvojicu muzičara koji postaju svedoci mafijaškog obračuna na dan Svetog Valentina.
Kako bi spasili živote, oni se prerušavaju u žene i pridružuju ženskom orkestru na turneji po Floridi. Likovi koje tumače Toni Kertis i Džek Lemon postavljaju standarde za sve buduće priče o prerušavanju.
Merilin Monro tumači lik Šuger Kejn u jednoj od svojih najupečatljivijih uloga. Završna replika „Niko nije savršen“ ostaje jedna od najcitiranijih rečenica u istoriji filma.
3. Žitije Brajanovo (1979) – Monti Pajton u vrhunskoj formi
Satira religije i društva dostigla je svoj vrhunac u filmu koji prati život Brajana Koena, čoveka rođenog u susednoj kući pored Isusa Hrista. Zbog te slučajnosti, ljudi ga greškom vide kao novog mesiju.
Film je odmah po izlasku izazvao ogromne potrese u javnosti i bio je zabranjen u Norveškoj i Irskoj na nekoliko godina.
Glumačka ekipa, predvođena Grejamom Čepmenom i Džonom Klizom, isticala je da meta napada nije vera, već ljudska glupost i fanatizam.
Scene poput legendarne rasprave o tome šta su Rimljani ikada učinili za njihovo društvo i danas izazivaju smeh.
Pesma „Always Look on the Bright Side of Life“ postala je globalna himna optimizma.
4. Maratonci trče počasni krug (1982) – najdraža srpska komedija
Slobodan Šijan i Dušan Kovačević stvorili su 1982. godine remek-delo koje važi za jednu od najboljih srpskih komedija.
Radnja je smeštena u predratni Beograd, a prati šest generacija porodice Topalović, uglednih ali sumnjivih grobara koji vode porodični posao.
Nakon smrti patrijarha Pantelije, počinje nemilosrdna borba za nasledstvo.
U isto vreme, porodica ulazi u sukob sa Bilijem Pitonom, modernom konkurencijom. Glumačke izvedbe Pavla Vuisića, Danila Bate Stojkovića i Borisa Dvornika su neprevaziđene.
Čuvene fraze poput „I tata bi sine“ i danas izazivaju glasan smeh.
5. Ko to tamo peva (1980) – remek-delo domaće kinematografije
Radnja filma se odvija 5. aprila 1941. godine, samo dan pre početka rata.
Raznoliki putnici kreću starim autobusom „Krstić i sinovi“ na put iz Niša ka prestonici.
Ovo putovanje postaje snažna metafora za tadašnje društvo puno unutrašnjih podela i lažnog optimizma.
Kovačević je stvorio galeriju likova koji su ostali urezani u pamćenje publike.
Posebno se izdvajaju šofer Krstić i njegov sin, kao i lik uštogljenog gospodina i njegovog sluge Velisava. Pesma „Tamo daleko“ vodi nas ka emotivnoj završnici.
6. Mamurluk u Vegasu (2009) – moderna komedija koja je postala hit
Reditelj Tod Filips okupio je fantastičnu ekipu glumaca – Bredlija Kupera, Eda Helmsa i Zaka Galifianakisa.
Zaplet počinje kada tri prijatelja odlaze u Las Vegas da proslave momačko veče svog druga Daga.
Sledećeg jutra se bude u uništenom apartmanu hotela bez ikakvog sećanja na prethodnu noć. U kupatilu pronalaze pravog tigra, u ormaru bebu, a mladoženje nema nigde.
Budžet od skromnih 35 miliona dolara doneo je ukupnu svetsku zaradu od preko 467 miliona dolara, čime je film postao deseti najgledaniji hit 2009. godine.
Osvojio je Zlatni globus za najbolju komediju i oborio rekord najgledanije R-rated komedije koji je 25 godina držao „Policajac sa Beverli Hilsa“.
7. Dan mrmota (1993) – romantična komedija sa dubokom porukom
Harold Remis je 1993. godine snimio ostvarenje koje prevazilazi okvire obične zabave.
Cinični meteorolog Fil Konors (Bil Marej) odlazi u gradić Panksatoni i shvata da iznova proživljava isti dan, 2. februar, bez nade za sutrašnjicu.
Bil Marej je maestralno izneo ulogu koja je obeležila njegovu karijeru.
Njegov odnos sa producentkinjom Ritom (Endi Mekdauel) postaje glavni pokretač njegove transformacije iz arogantnog cinika u osobu koja uči da ceni male stvari.
8. Veliki diktator (1940) – Čaplinova anti-fašistička satira
U trenutku kada su mnogi ćutali, Čarli Čaplin je 1940. godine progovorio kroz svoju prvu pravu zvučnu komediju.
Sam je napisao scenario, režirao i producirao ovaj kultni film. Tumači dvostruku ulogu – nemilosrdnog Adenoida Hinkela i siromašnog jevrejskog berberina.
Završni monolog smatra se jednim od najmoćnijih trenutaka u istoriji kinematografije.
Film je dobio pet nominacija za Oskar, uključujući Najbolji film, Najboljeg glumca i Najbolji originalni scenario.
Čaplin je kasnije priznao da ne bi snimio film da je znao za užase holokausta.
9. Borat (2006) – satira koja je šokirala svet
Komedija iz 2006. godine, u režiji Larija Čarlsa, prati fiktivnog kazahstanskog novinara na putu kroz Sjedinjene Američke Države.
Format kombinuje napisane scene sa stvarnim interakcijama u kojima ljudi nisu znali da učestvuju u filmskoj satiri.
Saša Baron Koen je briljirao u ulozi Borata Sagdijeva. Najpoznatiji primer njegove posvećenosti je scena na rodeu u Virdžiniji.
Film je zaradio preko 262 miliona dolara širom sveta, a Koen je za svoju ulogu osvojio Zlatni globus za najboljeg glumca u komediji.
Česta pitanja
Za kraj
Lista od devet kultnih ostvarenja obuhvata različite stilove i epohe žanra.
Ove najbolje komedije stekle su status klasika jer nude mnogo više od trenutnog smeha – vešto kombinuju humor sa dubokim porukama o ljudskoj prirodi i društvu.
Bezvremenski karakter ovih dela potiče iz činjenice da se humor oslanja na univerzalna ljudska iskustva.
