Predlog Populacionih mera i Mera za opstanak dragačevskih sela

Udruženje građana „Naše Dragačevo“ iz Guče predalo je u ponedeljak, 09. decembra Skupštini opštine Lučani, Veću opštine i svim odborničkim grupama Predlog mera u oblasti pronatalne politike i mera za spas dragačevskih sela, a pred razmatranje Budžeta opštine Lučani za 2020. godinu. Takođe je predat i predlog Odluka o vantelesnoj oplodnji – VTO.

Srbija odumire i masovno se iseljava. To na žalost nije zaobišlo ni opštinu Lučani, odnosno Dragačevo.

Poslednjih dana 2019. i početkom 2020. godine Opština Lučani će prema demografskim trendovima koje poslednjih godina pratimo pasti ispod 18 000 stanovnika, od čega će biti ispod 16 000 punoletnih. Samo u periodu od popisa 2011. godine do danas broj stanovnika naše opštine pao je za gotovo 3000 lica (prema popisu iz 2011. godine bilo je ukupno 20 894 stanovnika).

Činjenica da je u školskoj 2019/2020 godini u Kotraži upisano svega 6 đaka prvaka, u Kaoni takođe 6, u Viči 9, Goračićima 12, dok je u Guči upisano svega 27 prvaka, sve zajedno treba ozbiljno da nas zabrine. U poslednjih 7-8 godina u našoj opštini rađa se godišnje svega od 120 do 155 beba, a trendovi pokazuju da od njih bar 15-20 % kasnije ne upisuje prvi razred na području naše opštine već se sa svojim roditeljima odseljavaju iz Dragačeva.

I okolne opštine beleže na žalost ovako loše trendove, a slično je ili gore i u većem delu Srbije.

Mnogi će reći da smo prema ovakvoj pošasti i problemu nemoćni i da je ovaj proces nezaustavljiv. Mi kao lokalno Udruženje ipak smatramo da je moguće kombinovanim i dobro osmišljenim merama Države i lokalnih samouprava, ove negativne trendove bar ublažiti i usporiti na kratak rok, a dugoročno odgovornom i kontinuiranom politikom i zaustaviti.

Konkretno svaka lokalna samouprava morala bi učiniti sve što je u njenoj moći, a mogućnosti nisu često velike, za podršku demografskoj odnosno pro-natalnoj politici na svom području i među stanovništvom za koje je nadležna. Pored dominantno državne politike koja mora mnogo intenzivnije da se bavi pitanjem biološkog i demografskog opstanka nacije i ruralnog razvoja tj. opstanka sela, takođe i lokalna samouprava mora snažnije i ozbiljnije, strateški delovati, kako već u narednih par decenija većina naših sela ne bi opustela, a veći deo osnovnih škola nebi bio zatvoren, čime bismo već sa ovim stepenom iseljavanja čitavih porodica, a mnogih sa malom decom, ubrzo kao lokalna zajednica ušli u duboku „demografsku zimu“ bez mogućnosti da obnovimo stanovništvo i po broju i po kvalifikacionoj strukturi, a da ne govorimo tek o trajnom gubitku radno sposobnih.

Neke od mera koje uoči usvajanja Budžeta opštine Lučani za 2020. godinu, u oblasti populacione i pro-natalne politike predlažemo lokalnoj Skupštini opštine i opštinskom Veću, a za koje smatramo da su realno sprovodive i primenjive, su:

Povećanje naknada za novorođenčad na teritoriji opštine Lučani za 2020. godinu, sa postojećih 30 000 dinara na 60 000 dinara za prvo, 120 000 dinara za drugo i 200 000 dinara za treće i svako naredno novorođeno dete u porodici (postojeći iznos naknade od 30 000 dinara na snazi je još od 2012. godine i opštim rastom cena izgubila je na vrednosti, pri čemu bi predloženo povećanje opštinskih naknada pratilo rast naknada za novorođenčad koje najavljuje Država i nadležno Ministarstvo već od sledeće godine. Ovakva mera ima uporište i u činjenici da je opštinski Budžet u posmatranom periodu značajno povećan);

Usvajanje Odluke o Vantelesnoj oplodnji, za parove koji ne mogu da se ostvare kao roditelji, tj. finansiranje sa po 360 000 dinara jednog novog pokušaja vantelesne oplodnje za bračne parove koji su već iskoristili državna sredstva, bez uspeha, te za jedan pokušaj vantelesne oplodnje kod žena od 42 do 49 godine starosti za koje postupak VTO ne pokriva Država ( naš dopunjeni Predlog Odluke o kriterijumima za ostvarivanje prava na finansijsku pomoć za vantelesnu oplodnju – VTO dostavljamo u prilogu ovog dopisa, a on se uklapa u već definisanu Odluku o izmenama i dopunama odluke o pravima i uslugama socijalne zaštite u opštini Lučani, od 27.12.2017. godine);

Hitno proširivanje kapaciteta predškolskih ustanova na teritoriji naše opštine, uz prijem dodatnog osoblja, kako bi smo trajno rešili problem redova i lista čekanja za prijem dece u postojeće grupe u vrtićima;

Potreban je ozbiljan pristup lokalne samouprave problemu više stotina neoženjenih ljudi srednjih godina, mahom na seoskom području, koji žele, a nisu u mogućnosti da formiraju sopstvene porodice, koji su često već duboko zašli u petu deceniju života ili su stariji; (primeri pozitivne prakse u opštinama Mionica i Trgovište možda mogu biti korisni i za opštinu Lučane, kad je ovaj ogromni problem u pitanju);

Smatramo da lokalna samouprava mora obezbediti sredstva da se sva veća naseljena mesta opreme sa funkcionalnim i bezbednim igralištima za malu decu, sa neophodnim mobilijarom-opremom, a činjenica da toga danas na mnogo mesta nema najuočljivija je u Guči;

Imajući u vidu da su naša, dragačevska sela već sada poluprazna, te da se na žalost veliki broj porodica iseljava svakoga meseca ka velikim gradovima i ka inostranstvu, predlažemo lokalnoj samoupravi:

Hitno usvajanje “Strategije opstanka dragačesvkih sela”, koju bi sačinile službe i ustanove opštine Lučani, u saradnji sa najveći domaćim stručnjacima za problematiku ruralnog razvoja, jer ćemo postojećim tempom veoma brzo imati gotovo ispražnjena sela bez mladih i sa nešto preostalih staračkih domaćinstava;

Uvođenje opštinskog programa otkupa napuštenih i praznih seoskih domaćinstava i imanja,kojih u našoj opštini ima na stotine, za mlade srpske parove koji žele da žive u Dragačevu i da se bave poljoprivredom i drugim delatnostima; (ovo potpuno isključuje dovođenje ili naseljavanje stranih migranata u Dragačevo, što svakako treba sprečiti, jer su kulturološke i civilizacijske razlike ogromne i dovele bi do velikih problema i nesagledivih posledica po naše društvo);

U saradnji sa Državom, lokalnom privredom, te Dragačevcima odseljenim iz Dragačeva, forsirati i podsticati kao loklana samouprava otvaranje malih i srednjih proizvodnih i prerađivačkih pogona na seoskom području, jer bi time vezali radno aktivno stanovništo za o(p)stanak na svojim imanjima i u svojim selima. Svako ovako novo-otvoreno radno mesto sačuvalo bi jedno domaćinstvo na selu;

U Guči, koja poslednjih godina na žalost drastično propada i privredno i demografski neophodno je da lokalna samouprava učini daleko veće napore za dovođenje barem jednog investitora koji bi otvorio nova radna mesta i time zaustavio veliku eroziju i odseljavanje stanovništva Guče i šire okoline;

Više ulaganja i donošenje „Strategije razvoja seoskog turizma“ u opštini Lučani, čime bi se ostvarili višestruki efekti po stanovništvo i opštinu;

Pozdravljamo mere koje je naša lokalna samouprava uvela od 2019. godine, a tiču se asfaltiranja seoskih puteva sufinansiranjem, u razmeri dva dinara lokalna samouprava – jedan dinar građani, kao i otvaranje kancelarije za agrar pri opštinskoj upravi, te značajnog povećavanja sredstava za poljoprivredne subvencije, jer su sve to vrlo pozitivne mere za lokalno stanovništvo, a članovi našeg Udruženja su u svom ranijem skupštinskom radu od 2015 do 2018. godine iste mere više puta predlagali Skupštini opština Lučani posebnim amandmanima i pisanim predlozima. Ove mere su pozitivne i dobre, ali nisu dovoljne, jer kako sada stvari stoje u Dragačevu, na sreću imamo sve više asfalta, ali na žalost sve manje ljudi.
Bez obzira na političke razlike, stavove ili opredeljenja ove teme od opšteg interesa moraju biti u fokusu svakog savesnog, racionalnog i odgovornog čoveka koji misli dobro Dragačevu i Opštini Lučani, bez obzira kojim se poslom bavi. Samo zajednički rad po ovim temama lokalne samouprave, države, privrede i civilnog društva, sa širim spektrom mera može doneti iskorak po ovim pitanjima od suštinskog značaja za opstanak Dragačeva.

Ako se sada ne krene aktivno u borbu sa gore navedenim problemima, već za koju godinu biće prekasno.

(Udruženje građana „Naše Dragačevo“ je nevladino i neprofitno udruženje, osnovano na neodređeno vreme radi ostvarivanja ciljeva u oblasti održivog i ravnomernog lokalnog razvoja, proučavanje nacionalne istorije, kulture, jezika i pisma, zaštite životne sredine i nauke).

Radio D / INFO 24

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

süperbetin giriş - Dumanbet -

Dinamobet